توضیحات

خرید رمان انگلیسی No Friend But The Mountains از انتشارات زبان آفرین

رمان/زندگینامه‌ی No Friend But the Mountains: Writing from Manus Prison اثر بهروز بوچانی نویسنده، روزنامه‌نگار و فیلم‌ساز کرد-ایرانی است که نخستین‌بار در سال ۲۰۱۸ به زبان انگلیسی منتشر شد. این کتاب از همان ابتدا به یکی از مهم‌ترین آثار معاصر در زمینه‌ی ادبیات مهاجرت، تبعید و زندان تبدیل شد و جوایز بسیاری دریافت کرد، از جمله جایزه‌ی ویکتورین پرمییر (Victorian Prize for Literature) که معتبرترین جایزه‌ی ادبی استرالیا محسوب می‌شود.

پیش‌زمینه‌ی کتاب

بهروز بوچانی در ایران به دلیل فعالیت‌های روزنامه‌نگاری و هنری‌اش، به‌ویژه در حوزه‌ی مسائل قوم کرد و سانسور فرهنگی، تحت فشار بود. او در سال ۲۰۱۳ مجبور به ترک ایران شد و برای یافتن پناهندگی به سمت استرالیا رفت. اما طبق سیاست‌های سخت‌گیرانه‌ی مهاجرتی استرالیا، پناهجویانی که از طریق دریا وارد می‌شدند، به جای ورود به خاک استرالیا، به اردوگاه‌های بازداشت در جزیره‌ی مانوس (Manus Island) در پاپوا گینه‌نو منتقل می‌شدند.

بوچانی بیش از ۵ سال در این کمپ ماند و در همین دوران، متن کتاب No Friend But the Mountains را از طریق پیامک‌های موبایل (با واتس‌اپ) به یک مترجم ایرانی-استرالیایی به نام امید توفیقیان ارسال کرد. این پیامک‌ها به تدریج گردآوری، ترجمه و سپس به صورت کتاب منتشر شد.

خلاصه و ساختار کتاب

این اثر ترکیبی است از خاطرات شخصی، گزارش روزنامه‌نگارانه، تأملات فلسفی و روایت شاعرانه. به جای اینکه صرفاً گزارشی خشک از یک زندان باشد، ساختاری ادبی و هنری دارد که آن را متمایز می‌کند.

بخش‌های محوری:

1. سفر و تبعید: بوچانی از لحظه‌ی خروج از ایران، خطرات مسیر، و رسیدن به قایق‌های پناهجویان تا دستگیری توسط نیروهای استرالیایی را روایت می‌کند.

2. زندان مانوس: بیشتر کتاب درباره‌ی زندگی روزمره در اردوگاه مانوس است؛ مکانی که نویسنده آن را “ماشین کشتار تدریجی” توصیف می‌کند. شرایط غیرانسانی، کمبود امکانات، فشار روانی و تحقیر سیستماتیک، همگی بخشی از تجربه‌ی او و سایر پناهجویان‌اند.

3. فلسفه‌ی زندان: بوچانی تحلیل‌های عمیقی از ساختار قدرت در مانوس ارائه می‌دهد. او سیستم اردوگاه را “Kyriarchal system” یا ماشین اقتدار می‌نامد که هدفش نه اصلاح یا کمک، بلکه شکستن روح انسان‌هاست.

4. دوستی‌ها و روابط انسانی: در دل شرایط غیرانسانی، بوچانی روابط میان زندانیان را روایت می‌کند؛ دوستی‌ها، دشمنی‌ها، خیانت‌ها و همبستگی‌ها.

5. هنر و زبان به‌عنوان مقاومت: نوشتن، شعر گفتن و روایت‌گری برای بوچانی ابزاری برای بقا و مقابله با سیستمی است که قصد دارد او را بی‌صدا کند.

سبک و لحن نوشتار

• شاعرانه و حماسی: متن پر از توصیف‌های استعاری، تصاویر شاعرانه و لحن حماسی است.

• ترکیب ژانرها: همزمان خاطره، گزارش سیاسی و ادبیات داستانی است.

• صدای فردی و جمعی: اگرچه بوچانی درباره‌ی تجربه‌ی شخصی‌اش می‌نویسد، اما صدای او نماینده‌ی صدها زندانی دیگر هم هست.

مضامین اصلی

1. بی‌وطنی و تبعید: پناهجو بودن یعنی در هیچ جایی خانه نداشتن.

2. ستم ساختاری: اردوگاه‌ها نه فقط مکانی فیزیکی، بلکه سیستمی طراحی‌شده برای تحقیر و نابودی روح انسان‌اند.

3. قدرت و مقاومت: چگونه می‌توان در دل شرایط غیرانسانی، انسانیت و عزت خود را حفظ کرد.

4. هنر به‌عنوان بقا: نوشتن و روایت، تنها ابزار مقاومت در برابر سکوت تحمیلی.

5. فلسفه‌ی رهایی: بوچانی به‌جای پذیرش قربانی‌بودن، تلاش می‌کند معنایی عمیق‌تر از رهایی فردی و جمعی بیابد.

واکنش‌ها و جوایز

• کتاب با استقبال گسترده‌ی منتقدان روبه‌رو شد و جوایز بسیاری برد، از جمله:

  • Victorian Prize for Literature 2019

  • Non-Fiction Prize 2019 در همان مراسم

  • Special Award at the New South Wales Premier’s Literary Awards

• منتقدان کتاب را نه‌تنها سندی از ظلم سیستم مهاجرتی استرالیا، بلکه اثری بزرگ در ادبیات تبعید و مقاومت دانستند.

• برخی آن را با آثار کلاسیکی همچون “دفترچه‌های تبعید” یا “ادبیات زندان” در جهان مقایسه کردند.

اهمیت کتاب

• از نظر سیاسی: افشاگر سیاست‌های غیرانسانی مهاجرتی استرالیا.

• از نظر ادبی: نمونه‌ای بی‌نظیر از ادغام خاطره، شعر و فلسفه.

• از نظر انسانی: شهادتی زنده بر اینکه حتی در شرایط غیرقابل‌تحمل، انسان می‌تواند با زبان و تخیل بقا یابد.

جمع‌بندی

No Friend But the Mountains کتابی است درباره‌ی مرزها، دیوارها و ماشین‌های قدرتی که انسان‌ها را از کرامت انسانی محروم می‌کنند. اما در عین حال، اثری است درباره‌ی امید، مقاومت و نیروی زبان. بهروز بوچانی با روایت شاعرانه و دردناک خود نه‌فقط تجربه‌ی شخصی، بلکه داستان بسیاری از بی‌صداشدگان جهان را ثبت کرده است.