توضیحات
خرید رمان انگلیسی Slaughterhouse-Five از انتشارات زبان آفرین
رمان Slaughterhouse-Five (کشتارگاه شماره پنج) اثر کرت وانهگات (Kurt Vonnegut) یکی از مهمترین رمانهای قرن بیستم و از شاهکارهای ادبیات ضدجنگ است. این اثر نخستینبار در سال 1969 منتشر شد و خیلی زود به جایگاهی نمادین رسید؛ هم بهعنوان اثری ضد جنگ و هم بهعنوان تجربهای نو در روایت داستانی.
پیشزمینهی نگارش
کرت وانهگات در جنگ جهانی دوم بهعنوان سرباز حضور داشت. او در جریان نبرد آردن (Battle of the Bulge) اسیر آلمانیها شد و به شهر درسدن فرستاده شد. در فوریهی 1945، متفقین با بمباران گسترده، شهر درسدن را بهطور کامل نابود کردند؛ حملهای که هزاران غیرنظامی را کشت و یکی از بزرگترین فجایع جنگ بود. وانهگات که در زمان بمباران در زیرزمینی صنعتی (یک کشتارگاه قدیمی – Slaughterhouse) زندانی بود، از مرگ گریخت اما شاهد ویرانی عظیم شد. این تجربه، شالودهی اصلی رمان Slaughterhouse-Five را شکل داد.
خلاصهی داستان
رمان حول شخصیت بیلی پیلگریم (Billy Pilgrim) میچرخد. او سربازی آمریکایی در جنگ جهانی دوم است که پس از اسارت توسط آلمانیها به درسدن برده میشود و شاهد بمباران هولناک شهر میگردد. اما این تنها بعد داستان نیست؛ ساختار رمان خطی نیست و بیلی میان زمانهای مختلف زندگیاش “سفر میکند”.
زمانپریشی بیلی
بیلی دچار نوعی حالت “خارج شدن از زمان” است. او در هر لحظه میتواند به گذشته، آینده یا حتی مکانهای دور منتقل شود:
-
دوران سربازیاش در جنگ و اسارت.
-
زندگی خانوادگیاش پس از جنگ.
-
سالهایی که بهعنوان چشمپزشک فعالیت میکند.
-
و حتی ربودهشدنش توسط موجودات فضایی به نام ترالفامادوریها (Tralfamadorians).
ترالفامادوریها و فلسفهی زمان
بیلی توسط این موجودات فضایی به سیارهی ترالفامادور برده میشود، جایی که آنها او را در باغوحش انسانها به نمایش میگذارند. ترالفامادوریها نگرشی عجیب به زمان دارند:
-
زمان برای آنها خطی نیست، بلکه همهی لحظات (گذشته، حال، آینده) بهطور همزمان وجود دارند.
-
مرگ مفهومی نسبی است؛ وقتی کسی میمیرد، او در لحظههای دیگری هنوز زنده است.
-
همین فلسفه در رمان بارها تکرار میشود: جملهی معروف “So it goes” (“همین است که هست” یا “اینطور میشود”) بعد از هر اشاره به مرگ یا ویرانی.
اوج داستان: بمباران درسدن
بخش مرکزی رمان، روایت نابودی درسدن است. بیلی و دیگر اسیران در کشتارگاه شماره پنج پناه گرفتهاند و پس از بمباران، وقتی از زیرزمین بیرون میآیند، با شهری خاکسترشده و هزاران جسد مواجه میشوند. این تجربه، هستهی ضدجنگ رمان را شکل میدهد.
مضامین اصلی
-
بیهودگی جنگ: وانهگات جنگ را نه با قهرمانی و افتخار، بلکه با هرجومرج، پوچی و کشتار بیمعنا به تصویر میکشد.
-
زمان و سرنوشت: با روایت غیرخطی و دیدگاه ترالفامادوریها، رمان پرسش میکند که آیا انسان اصلاً اختیار دارد یا سرنوشت از پیش تعیینشده است.
-
تروما و حافظه: بیلی نماد سربازی است که با ضربهی روانی جنگ نمیتواند بهطور عادی در زمان زندگی کند.
-
مرگ و فناپذیری: تکرار جملهی “So it goes” نوعی پذیرش تلخ و طنزآمیز از مرگ است.
-
طنز سیاه و ابسوردیسم: وانهگات با زبانی طنزآلود، موقعیتهایی هولناک و پوچ را روایت میکند.
سبک و ساختار
-
غیرخطی: روایت مدام از یک زمان به زمان دیگر میپرد.
-
ترکیب ژانرها: رمان آمیزهای از زندگینامهی نیمهخودنوشت، علمی-تخیلی، ضدجنگ و طنز است.
-
جملات کوتاه و طنز تلخ: وانهگات به جای حماسهسرایی، با زبانی ساده و کنایهآمیز فجایع را توصیف میکند.
-
متا-فیکشن (Meta-fiction): خود نویسنده هم در متن حضور دارد؛ رمان با اشاره به تلاش وانهگات برای نوشتن دربارهی درسدن آغاز میشود.
واکنشها و تأثیر
-
رمان بلافاصله به کتابی پرفروش و کلاسیک ضدجنگ بدل شد.
-
به خاطر محتوای تند و صریحش بارها سانسور و ممنوع شد (بهخصوص در مدارس آمریکا).
-
امروزه در فهرست آثار برجستهی ادبیات قرن بیستم قرار دارد و در دانشگاهها بهعنوان نمونهای از پستمدرنیسم و ادبیات ضدجنگ تدریس میشود.
-
در سال 1972 فیلمی نیز بر اساس آن ساخته شد، هرچند موفقیت و ماندگاری رمان را به دست نیاورد.
جمعبندی
Slaughterhouse-Five کتابی است دربارهی جنگ، اما نه جنگ به معنای قهرمانی و افتخار، بلکه جنگ به معنای نابودی و پوچی. وانهگات با روایت زندگی بیلی پیلگریم، فلسفهی تلخی را بیان میکند: مرگ و ویرانی گریزناپذیرند، زمان بیرحم است، و تنها کاری که میتوان کرد، تکرار جملهای ساده است: “So it goes.”

هنوز بررسیای ثبت نشده است.