توضیحات

خرید کتاب فرانسوی روح تئاتر فرانسه غلام سلطانی از انتشارات زبان آفرین

تئاتر در فرانسه، تنها یک هنر نمایشی نیست؛ بلکه پدیده‌ای است که با تار و پود فرهنگ، فلسفه و تاریخ این سرزمین گره خورده است. از دوران کلاسیک و ظهور نمایش‌نامه‌نویسان بزرگی همچون کورنی، راسین و مولیر گرفته تا قرن بیستم با بکت، سارتر و یونسکو، تئاتر فرانسوی همواره عرصه‌ای برای بازتاب عمیق‌ترین پرسش‌های انسانی بوده است. در این بستر تاریخی و فرهنگی، هر اثر نمایشی، نه صرفاً روایت یک داستان، بلکه آینه‌ای است از دغدغه‌های جامعه، سیاست، مذهب و فلسفه‌ی وجودی انسان.

کتاب «روح تئاتر فرانسه» نوشته‌ی غلام سلطانی دقیقاً در پی همین حقیقت است. نویسنده می‌کوشد تا فراتر از ظاهر آثار نمایشی، به کشف «روح»ی بپردازد که در پس هر متن، هر صحنه و هر شخصیت جریان دارد. سلطانی با نگاهی ترکیبی از ادبیات تطبیقی، فلسفه‌ی هنر و نقد دراماتیک، نشان می‌دهد که چگونه تئاتر فرانسوی توانسته است طی قرون متمادی هم تداوم سنت‌های هنری خود را حفظ کند و هم به‌گونه‌ای پویا به تغییرات اجتماعی و فکری پاسخ دهد.

محتوای کتاب

این اثر در چند فصل اصلی تنظیم شده است که هرکدام به یکی از ابعاد بنیادین تئاتر فرانسه می‌پردازد:

1. تئاتر کلاسیک و روح عقلانیت
   در این بخش، سلطانی به تبیین این نکته می‌پردازد که چگونه نمایش‌نامه‌های کورنی و راسین با ساختارهای دقیق، وحدت‌های سه‌گانه (وحدت زمان، مکان و عمل) و مضامین اخلاقی، بیانگر روح نظم و عقلانیتی هستند که در عصر کلاسیک فرانسه ریشه داشت.

2. مولیر و آینه‌ی جامعه
   نویسنده آثار مولیر را نه فقط کمدی‌هایی سرگرم‌کننده، بلکه نقدی عمیق بر رفتارها و تضادهای اجتماعی معرفی می‌کند. او نشان می‌دهد که مولیر با طنز و کنایه، روح نقد و روشنگری را در تئاتر فرانسوی نهادینه کرد.

3. تئاتر روشنگری و انقلاب
   سلطانی به بررسی نمایش‌نامه‌هایی می‌پردازد که بازتاب‌دهنده‌ی تحولات اجتماعی و سیاسی قرن هجدهم هستند. در اینجا تئاتر به ابزار گفت‌وگو درباره‌ی آزادی، عدالت و تغییر اجتماعی بدل می‌شود.

4. رمانتیسم و آزادی فردی
   در قرن نوزدهم، ویکتور هوگو و هم‌عصرانش تئاتر را از قید قواعد کلاسیک رها کردند. سلطانی نشان می‌دهد که این تغییر، انعکاسی از روح آزادی‌خواهی و فردگرایی زمانه بود.

5. مدرنیسم و پوچی وجودی
   بخش پایانی کتاب به قرن بیستم اختصاص دارد؛ جایی که نمایش‌نامه‌نویسانی چون بکت و یونسکو، روح پوچی و بحران معنا را به صحنه آوردند. سلطانی توضیح می‌دهد که چگونه این آثار نمایانگر مواجهه‌ی انسان مدرن با فقدان قطعیت و معنای مطلق‌اند.

رویکرد تحلیلی غلام سلطانی

یکی از ویژگی‌های برجسته‌ی کتاب، نگاه چندوجهی نویسنده است. او صرفاً به تحلیل متن‌های نمایشی بسنده نمی‌کند، بلکه:

• زمینه‌های تاریخی و اجتماعی شکل‌گیری آن‌ها را واکاوی می‌کند،

• پیوند میان تئاتر و فلسفه‌ی زمانه را نشان می‌دهد،

• و همچنین به جنبه‌های زیباشناسی و اجرایی تئاتر توجه دارد.

به اعتقاد سلطانی، «روح تئاتر فرانسه» در جایی میان سنت و نوآوری، میان عقلانیت و تخیل، و میان فرد و جامعه شکل گرفته است. همین روح است که باعث می‌شود تئاتر فرانسوی همواره زنده و معاصر باقی بماند.

اهمیت و جایگاه اثر

کتاب روح تئاتر فرانسه برای مخاطبانی که می‌خواهند تئاتر را صرفاً به‌عنوان نمایش سرگرم‌کننده نبینند، اثری ارزشمند است. این کتاب نه تنها دانشجویان ادبیات و هنر، بلکه پژوهشگران فلسفه، جامعه‌شناسی و حتی علوم سیاسی را نیز جذب می‌کند. چراکه سلطانی نشان می‌دهد چگونه هر دوره از تئاتر فرانسه، بازتابی از بحران‌ها و آرزوهای جامعه‌ی خود بوده است.

از سوی دیگر، اثر حاضر کمک می‌کند تا خواننده با تداوم و تحول سنت نمایشی فرانسه آشنا شود: از نظم عقلانی کلاسیک تا آشوب وجودی تئاتر پوچی. به بیان دیگر، کتاب سفر فکری و هنری‌ای است که در آن می‌توان روح فرهنگ فرانسوی را لمس کرد.

جمع‌بندی

غلام سلطانی در کتاب «روح تئاتر فرانسه» تلاش می‌کند به قلب تئاتر فرانسه راه یابد و آن «روح» ناپیدایی را آشکار کند که این هنر را طی قرون متمادی زنده نگاه داشته است. این اثر نه تنها تاریخ و تحلیل تئاتر را در بر می‌گیرد، بلکه با نگاهی فلسفی و انسان‌شناسانه، پرسش‌های بنیادینی درباره‌ی معنا، آزادی، جامعه و انسان پیش روی خواننده قرار می‌دهد.

کتاب را می‌توان هم منبعی پژوهشی و هم اثری تأمل‌برانگیز دانست که به ما یادآور می‌شود: تئاتر فرانسه، صرفاً هنر صحنه نیست، بلکه تجسمی است از اندیشه، بحران‌ها و امیدهای بشری.